ورق مخازن تحت فشار A516 - HII

ورق A516 که با نام ورق آتشخوار یا ورق آلیاژی مخزنی نیز شناخته می شود، یکی از پرکاربردترین انواع ورق های فولادی در صنایع سنگین، به ویژه برای ساخت مخازن تحت فشار و دیگ های بخار است. این ورق طبق استاندارد بین المللی ASTM A516 طراحی و تولید می شود . از ترکیب آلیاژی خاصی بهره می برد که آن را در برابر دما و فشار بالا مقاوم می سازد.

ساختار و ویژگی های فنی ورق A516

ورق A516 از خانواده فولادهای کربنی با مقاومت بالا بوده و در فرآیند تولید آن از عناصر آلیاژی مثل کربن، منگنز، سیلیسیم، فسفر، گوگرد، مولیبدن و گاهی نیکل و کروم استفاده می شود. این ترکیب باعث می شود که این ورق در برابر خوردگی، فشار، حرارت و جوشکاری های سنگین عملکردی فوق العاده از خود نشان دهد.
از مهم ترین مشخصه های این ورق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قابلیت جوشکاری بالا
  • پایداری در دماهای بالا
  • استحکام مکانیکی عالی
  • مقاومت خوب در برابر ضربه
  • مناسب برای عملیات حرارتی

ورق A516 بسته به نیاز پروژه، در گریدهای مختلفی تولید می شود که هر یک دارای خواص مکانیکی متفاوتی هستند.

گریدهای مختلف ورق A516 و مشخصات مکانیکی آن ها

ورق A516 در چهار گرید اصلی 55، 60، 65 و 70 تولید می شود که هرکدام دارای مقاومت کششی، نقطه تسلیم و درصد ازدیاد طول خاص خود هستند:

گرید تنش تسلیم (MPa) مقاومت کششی (MPa) درصد ازدیاد طول
A516 Gr 55 305 380–515 23٪
A516 Gr 60 325 415–550 21٪
A516 Gr 65 345 450–585 19٪
A516 Gr 70 380 485–620 17٪

گرید 70 به دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر ترک خوردگی در شرایط فشار و حرارت بالا، بیشترین کاربرد را دارد. لازم به ذکر است که با افزایش عدد گرید، میزان استحکام کششی بیشتر شده اما قابلیت کشش و انعطاف پذیری تا حدی کاهش می یابد.

ترکیب شیمیایی ورق A516

در جدول زیر ترکیب شیمیایی حدودی گرید 70 را مشاهده می کنید که بیشترین مصرف صنعتی را دارد:

عنصر مقدار تقریبی
کربن (C) ≤ 0.27%
منگنز (Mn) 0.85–1.20%
سیلیسیم (Si) ≤ 0.40%
فسفر (P) ≤ 0.035%
گوگرد (S) ≤ 0.035%

ترکیبات آلیاژی بسته به گرید و کارخانه تولیدکننده ممکن است اندکی تفاوت داشته باشند، اما همگی باید در محدوده های مجاز استاندارد ASTM قرار گیرند.

استاندارد و فرآیند تولید

ورق A516 بر اساس استاندارد ASTM A516/A516M تولید می شود که از سوی انجمن مواد و آزمون آمریکا تدوین شده است. این ورق ها در فرآیند تولید تحت عملیات حرارتی نرمالایز (Normalize) قرار می گیرند تا ساختار میکروسکوپی آن ها بهینه شده و خواص مکانیکی آن ها تثبیت گردد.

کاربردهای ورق A516

با توجه به خواص مکانیکی و آلیاژی ممتاز، ورق A516 در صنایع زیر کاربرد فراوانی دارد:

  • ساخت مخازن تحت فشار و ذخیره سازی سیالات
  • دیگ های بخار صنعتی
  • مبدل های حرارتی
  • برج های تقطیر در صنایع پتروشیمی
  • راکتورهای صنعتی
  • کانتینرهای حمل مواد شیمیایی
  • سازه های دریایی و اسکله ها
  • پل ها و سازه های مقاوم در برابر لرزش

ضخامت و ابعاد ورق A516

ورق های A516 در ضخامت های مختلفی تولید می شوند که ضخامت آن ها بین 6 تا 250 میلی متر متغیر است. بیشترین ضخامت در گرید 55 تا حدود 350 میلی متر نیز می رسد. همچنین این ورق ها در عرض های 1000 تا 2500 میلی متر و طول های استاندارد یا سفارشی عرضه می شوند.

تولیدکنندگان و برندهای موجود در بازار ایران

در بازار ایران، ورق A516 توسط برندها و کارخانه های مختلف داخلی و خارجی عرضه می شود که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • POSCO کره جنوبی (کیفیت صادراتی، قیمت بالاتر)
  • فولاد مبارکه اصفهان (کیفیت بالا، تنوع ضخامت)
  • فولاد اکسین خوزستان (مناسب پروژه های صنعتی بزرگ)
  • چینی و روسی (قیمت اقتصادی تر، مناسب مصرف غیرحساس)

شرکت ساب استیل به عنوان واردکننده مستقیم ورق‌های آلیاژی و استنلس استیل، ورق‌های A516 Gr.70 و H2 را از تولیدات داخلی فولاد اکسین خوزستان و فولاد مبارکه اصفهان، در عرض‌ها و طول‌های متنوع، در سبد محصولات خود عرضه می‌نماید.
این ورق‌ها با برخورداری از کیفیت تولید استاندارد، خواص مکانیکی پایدار و مقاومت بالا در برابر فشار و دماهای شدید، گزینه‌ای مطمئن برای ساخت مخازن تحت فشار، بویلرها، برج‌های فرآیندی و تجهیزات صنایع نفت، گاز و پتروشیمی محسوب می‌شوند.